ديگر ، اسپكولوم واژينال براى معاينه و تشخيص امراض مهبل و رحم و عمل جراحى در مهبل ؛ سوندها « 1 » و كاتترهاى « 2 » مختلف : كه براى ميل زدن مجراى اشكى ( دمعه ) و كاتتريسم مثانه به كار مىرفته است . در مجارى لاكريمال ، سوندهاى باريك و ظريف فلزى با ابعاد مختلف براى باز كردن مجرا استعمال مىشده است و در كاتترسيم ، انواع و اقسام سوندهاى نرم و سخت ، فلزى و غير فلزى ، توخالى و توپر ، مستقيم و منحنى به شكل « S » با انحناى كم ، با نمره‌هاى مختلف براى اطفال ، اشخاص بالغ و بزرگسالان ، براى تشخيص سنگ در مثانه ، خالى كردن ادرار از مثانه ، تزريق مايعات دارويى به مثانه و معالجهء تنگى مجراى ادرارى به كار مىرفته است . وضع قرار گرفتن بيمار و جراح و طرز ميل زدن ، عينا به همان ترتيبى بوده است كه امروز هم به‌كارمىرود . چند سال قبل ، در كانون پزشكان طى يك جلسه سخنرانى ، موضوع كاتتريسم مثانه را جمله به جمله از روى قانون ابن سينا خواندم و با آنچه در كتاب‌هاى امروز نوشته شده است مقايسه كردم و پزشكانى كه در آن جلسه حضور داشتند ، ملاحظه كردند كه هيچ فرقى بين اصول امروزى و اصولى كه جراحان هزار سال قبل در ايران به كار مىبردند ، وجود ندارد . از ابزارهاى ديگرى كه در جراحى قديم به كار مىرفت ، عبارت بودند از : تروكار « 3 » : كه در موارد مختلف از آن استفاده مىكردند ؛ ترموكوتر : براى سوزاندن و داغ كردن موارد استعمال متعددى داشته است ؛ قلاب‌ها و چنگك‌ها : براى كارهاى مختلف ؛ سوزن‌هاى مثلثىشكل : كه در بعضى از اعمال جراحى از آن‌ها استفاده مىشده است ؛ لوله‌هاى توخالى : براى رساندن دارو به قسمت‌هاى عمقى بدن ؛ سوزن‌هاى ضخيم سربى : كه ريسمانى از سوراخ آن رد كرده و در فيستول مقعد از آن استفاده مىنموده‌اند ؛

--> ( 1 ) . Sondes ( 2 ) . Catheters ( 3 ) . Trocart